De verpakkingsindustrie transformeert om zich aan te sluiten bij de circulaire economie. En Europa loopt voorop in dit streven naar duurzame verpakkingen. Terwijl de Europese Commissie werkt aan het harmoniseren van de regels in haar 27 lidstaten, hoe kunt u omgaan met het veranderende landschap van verpakkingsregelgeving?
De kwestie van plastic verpakkingsafval staat al enige tijd op de agenda in Europa. Voor fabrikanten — met name duurzame producten, voedingsmiddelen en dranken, cosmetica en persoonlijke verzorging en verpakkingsfolie — kan het een echte uitdaging zijn om op de hoogte te blijven. Maar het is ook een kans om te innoveren en het voortouw te nemen.
Het eerste dat u moet begrijpen is dat EU-maatregelen niet altijd in de vorm van directe regelgeving komen. In feite zijn er verschillende mechanismen die het gebruik van kunststoffen kunnen beperken en fabrikanten kunnen dwingen zich aan te passen met alternatieve materialen. Laten we eens kijken naar vier van deze factoren die de grootste impact hebben op uw productieprocessen, te beginnen met de meest recente updates over de regelgeving inzake verpakkingen en verpakkingsafval (PPWR).
Navigeer door de vereisten voor gerecycleerde inhoud in de EU-regelgeving voor verpakkingsafval
Directe regelgeving is het duidelijkste en minst flexibele mechanisme dat wordt gebruikt. De regelgeving moet overal in de EU op uniforme wijze worden toegepast. Dit maakt het gemakkelijker voor fabrikanten om één enkele oplossing voor de hele regio te vinden.
De herziene verordening inzake verpakking en verpakkingsafval (PPWR) bevindt zich nog in de ontwerpfase [1]. Het heeft tot doel recyclebare verpakkingen verplicht te stellen, met specifieke doelstellingen voor gerecycleerde inhoud tegen 2030 en 2040 voor herbruikbare, hervulbare verpakkingen en etikettering. Tot de doelstellingen voor 2030 behoren een verbod op verpakkingen voor eenmalig gebruik in restaurants en cafés en een verhoging tot 10% van het aantal herbruikbare materialen voor afhaalmaaltijden.
De voorgestelde regelgeving is ook bedoeld om verwarring op te lossen over welke verpakking in welke prullenbak thuishoort. Alle verpakkingen zouden voorzien moeten zijn van een etiket waarop staat waar ze van gemaakt zijn en waar ze in de afvalstroom terecht moeten komen. Etiketten zouden ook op afvalcontainers worden aangebracht, met dezelfde symbolen die in de hele EU worden gebruikt.
Dit voorstel wordt momenteel overwogen en een definitief besluit wordt verwacht eind 2023 of begin 2024. De handhaving zou 12 maanden daarna beginnen.
De nieuwe PPWR zal de behoefte aan gerecycleerde inhoud vergroten. Afhankelijk van de toepassing kunnen fabrikanten overwegen om mechanisch of chemisch gerecycleerd materiaal te gebruiken. De behoefte aan de ene of de andere bron zal worden bepaald door de hoeveelheid gerecycleerde inhoud die nodig is en het uiteindelijke prestatieevenwicht.
Richtlijn inzake het beleid inzake kunststoffen voor eenmalig gebruik
De maatregelen van de EU inzake kunststoffen voor eenmalig gebruik (SUP) hebben de vorm van een richtlijn. Richtlijnen zijn rechtshandelingen die elke lidstaat verplichten bepaalde doelen te bereiken — zonder te dicteren hoe ze dat doen. Individuele landen nemen hun eigen beslissingen en wetten om deze te bereiken.
De EU-richtlijn inzake plastic voor eenmalig gebruik [2] is in 2019 van kracht geworden. Het heeft tot doel het volume en de impact van de 10 meest voorkomende plastic voorwerpen op Europese stranden te verminderen, waaronder pakjes, wikkels en verpakkingen voor eten en drinken.
Nu elk land een andere aanpak hanteert, kan het moeilijk zijn om één enkele EU-brede oplossing te implementeren. De regelgeving voor plastic zakken varieert bijvoorbeeld sterk per land. Sommigen verbieden ze, anderen belasten ze, en de rest overweegt nog welke actie ze moeten ondernemen.
Belasting op plastic verpakkingen in de EU
In 2021 begon de EU lidstaten [2] in rekening te brengen op basis van de hoeveelheid niet-gerecycled plastic verpakkingsafval dat ze produceren. Hun bijdragen worden berekend op een tarief van €0,80 per kilogram. Dit wordt gewoonlijk een plasticbelasting genoemd. De EU speelt echter geen directe rol bij het innen van belastingen of het vaststellen van belastingtarieven.
Als reactie hierop voeren sommige landen hun eigen plastic belastingen in. Spanje heeft dit jaar bijvoorbeeld een belasting ingevoerd van €0,45 per kilogram niet-gerecycled plastic. En in juli heeft Nederland een belasting ingevoerd op wegwerpbekers en -verpakkingen.
De belastingen op plastic lopen sterk uiteen. Sommige zijn gericht op alle verpakkingen, terwijl andere uitsluitend gericht zijn op plastic voor eenmalig gebruik. Sommige zijn specifiek gericht op plastic producten van buitenlandse oorsprong. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om vergoedingen in rekening te brengen voor verbranding of stortplaatsen.
EFSA-herevaluatie van het BPA-beleid
Het laatste mechanisme dat van invloed is op het EU-brede beleid inzake kunststoffen zijn aanbevelingen van de Europese Autoriteit voor voedselnormen (EFSA). Ze hebben onlangs de gezondheidsrisico's van bisfenol A (BPA) opnieuw geëvalueerd en in april nieuwe normen gepubliceerd [3].
De nieuwe toelaatbare dagelijkse inname (TDI) van BPA is 20.000 keer lager dan eerder vastgesteld. Nu moet de Europese Commissie bepalen welke verordeningen of richtlijnen nodig zijn om consumenten te beschermen. Een tijdschema hiervoor is nog niet beschikbaar, maar dit zal waarschijnlijk aanzienlijke gevolgen hebben voor fabrikanten.
Hoe kan IMCD u ondersteunen bij het afstemmen van de Europese verpakkingsregelgeving?
Klinkt ingewikkeld? Maak je geen zorgen, we zijn er om je te helpen. Onze landenteams in heel Europa volgen voortdurend de voortgang van de lokale verpakkingsvoorschriften en -regels om u te adviseren en te ondersteunen. Door een proactieve aanpak kunnen we u helpen bij het afstemmen en aanpassen van hernieuwbare oplossingen die geschikt zijn voor heel Europa. Ons duurzame verpakkingsassortiment omvat nieuw ontwikkelde materialen om u te helpen aan de regelgeving en doelstellingen te voldoen, waaronder BPA-vrije materialen en chemisch gerecyclede oplossingen die geschikt zijn voor levensmiddelen.
Referenties:
1. Directoraat-generaal Milieu (30/11/22). Voorstel voor een herziening van de EU-wetgeving inzake verpakking en verpakkingsafval. Europese Commissie
2. (02/07/19) Kunststoffen voor eenmalig gebruik . Europese Commissie
3. (19/04/23). Herevaluatie van de risico's voor de volksgezondheid in verband met de aanwezigheid van bisfenol A (BPA) in levensmiddelen. EFSA EU
Snelle feiten
Wat is de EU-verordening inzake verpakkingsafval?
De EU-verordening inzake verpakkingsafval verwijst naar een reeks wettelijke vereisten die gericht zijn op het verminderen van de impact van verpakkingsafval op het milieu. Het meest recente voorstel, de verordening inzake verpakking en verpakkingsafval (PPWR), is bedoeld om ervoor te zorgen dat alle verpakkingen op de EU-markt tegen 2030 recyclebaar zijn. Het stelt specifieke doelen voor gerecycleerde inhoud in verpakkingsmaterialen en introduceert maatregelen om verpakkingen voor eenmalig gebruik te verminderen, de etikettering voor recycling te verbeteren en het gebruik van herbruikbare en hervulbare verpakkingsopties te vergroten. Deze verordening maakt deel uit van de bredere strategie van de EU om over te stappen op een circulaire economie en om plastic afval te verminderen.
Wat is de plasticbelasting in de EU en welke gevolgen heeft deze voor bedrijven?
In 2021 begon de EU lidstaten kosten in rekening te brengen op basis van de hoeveelheid niet-gerecycled plastic verpakkingsafval. Deze 'plasticbelasting' wordt berekend op €0,80 per kilogram, wat sommige landen ertoe aanzette hun eigen belastingen op niet-gerecycleerde kunststoffen in te voeren om recycling en het gebruik van alternatieve materialen aan te moedigen.
Wat zijn de EU-vereisten voor gerecycleerde inhoud voor verpakkingen?
De door de EU voorgestelde verordening inzake verpakking en verpakkingsafval (PPWR) heeft tot doel recyclebare verpakkingen verplicht te stellen en specifieke doelen te stellen voor gerecycleerde inhoud tegen 2030 en 2040. Dit omvat een verbod op verpakkingen voor eenmalig gebruik in bepaalde omgevingen en een toename van herbruikbare producten voor afhaaldiensten.